You are currently browsing the category archive for the ‘inspiring email’ category.

                

 

લોકમિલાપ ટ્રસ્ટ, ભાવનગર દ્વારા પશ્ચિમના  દેશોની પેપર-બેક ક્રાંતિમાંથી પ્રેરણા લઇને ખીસપોથીઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. તેનો મુળ ઉદ્દેશ(1) સંક્ષિપ્ત વાચન અનેક લોકો સુધી સસ્તા દરે પહોંચી શકે ઉપરાંત

(2) પોથીનું કદ નાનું હોવાથી ખીસા કે પર્સમાં પણ સરળતાથી રહી શકે અને

 (3) વાચકોને સંક્ષિપ્ત વાચન બાદ મૂળ પુસ્તક સુધી પહોંચવાની ઇચ્છા  પણ થાય અને આમ વાચકો પુસ્તકો વાચવા સુધી દોરાય.

                  

ખીસાપોથીઓની યાદી                        નકલ છપાઇ

                                                  

 (1)            આઝાદી કી મશાલ                          50,000

(2)       એબ્રહામ લિંકન(સંક્ષેપ) મણિભાઇ દેસાઇ-   30,000

(3)            પરમસ્ખા મૃત્યુ(સંક્ષેપ)કાકા કાલેલકર      43,000

(4)            મારા ગાંધીબાપુ(સંક્ષેપ)ઉમાશંકર જોશી    2,00,000

(5)            મારી અભિનવ દીક્ષા(સંક્ષેપ)

            કાશીબેન મહેતા                 20,000

    મારી વાચનકથા(સંક્ષેપ)મનુભાઇ પંચોળી        27,000

(7) મુગ્ધાવસ્થાના ઉંબરે: પ્રેમળ જ્યોતિ            70,000

(8) મોતીની ઢગલી:1:                               20,000

(9)મોતીની ઢગલી:2:                                20,000

(10) વિચારમાળાનાં મોતી                           20,000

(11)હાસ્યમાળાનાં મોતી                              20,000

(12) દુલારું દામ્પત્ય

                                                                  10,000

(13) મારી જીવનકથા(સંક્ષેપ)-બબલભાઇ મહેતા     10,000

                                               કુલ:5,40,000 નકલો(ફેબ્રુઆરી 2008સુધીમાં)

કિમ્મત: છૂટક : રૂ.3/= પ્રતિ નંગ,

         100 નકલ:રૂ.2/= લેખે, 

       1000 નકલ:રૂ.1/= લેખે

       (+ રવાનગી-ખર્ચ)

મેળવવાનું ઠેકાણું:

લોકમિલાપ ટ્ર્સ્ટ, પો.બો.23(સરદારનગર) ભાવનગર 364001તથા

તાન્યાસ બુકવર્લ્ડ,અમદાવાદ

વાપી ખાતે ગોપાલ પારેખ  મો. 9898792836 નો સંપર્ક સાધવો

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

 આઝાદી કી મશાલ અંગે  સંપાદકનું નિવેદન

 

રાજા રામમોહનરાય,સ્વામી વિવેકાનંદ, રવીંદ્રનાથ ઠાકુર અને ગાંધીજી જેવાં  કેટકેટલાં રત્નો ભારતમાતાની કૂખે એકસામટાં છેલ્લા દોઢેક સૈકામાં નીકળ્યાં ! એમણે અને એમના પુરોગામી ઋષિમુનિઓએ આપણી પ્રજાને લાડ લડાવેલાં છે, લોકોમાં ઊંચાં માનવમૂલ્યો માટે રુચિ ઊભી કરી છે.

એ યુગપુરુષોની વિદાય પછી આ મૂલ્યોનું જતન કરી તેને વિકસાવવાનું કામ બીજા અગણિત નાના કર્મવીરો કરતા રહે. નહીં,તો તે મૂલ્યો ધૂળમાં રગદોળાઇ જઇ શકે. એક બાજુ પ્રજાસત્તાકની સ્થાપના થઇ રહી હતી ત્યારે બીજી તરફ ભારતની માનવતાને લજવે તેવા ગોઝારા બનાવો પણ બની રહ્યા હતા. તે  પછીનાં સાઠેક  વરસોમાં દેશમાં દુષ્ટ બળોની એવી રમણા અવારનવાર ચાલતી રહી છે.

આવા કાળમાં પ્રજાને પોતાનાં જીવનમૂલ્યોનું સ્મરણ કરાવનારાં કેટલાંક હૃદયસ્પર્શી અને વિચારપ્રેરક લખાણો એકત્ર કરીને આ પુસ્તિકામાં રજૂ કરેલાં છે. આશરે એક કરોડ જેટલાં ગુજરાતી કુંટુબોમાંથી ફક્ત દસમા ભાગ સુધી પણ એ પહોંચાડવી હોય તો એની દસ લાખ નકલ તો છપાવવી જ જોઇએ. તે કામ કરવાની હોંશ જેમને થાય તેમને નમ્ર વિનંતી છે કે આઝાદી કી મશાલ ની સેંકડો નકલ મગાવીને પોતાની આસપાસના સમાજમાં તેનો ફેલાવો કરે; શેરીઓ ને સડકો પર, બજારોમાં ને બસ-સ્ટેન્ડપર જાતે જઇને હાથોહાથ લોકોને આપે.

1ડિસેમ્બર, 2007: કાકા કાલેલકર જયંતી                   મહેંદ્રમેઘાણી

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

 

  આઝાદી કી મશાલ //સંપાદક:મહેન્દ્ર મેઘાણી//લોકમિલાપ ટ્રસ્ટ,ભાવનગર માંથી                        

 

(1) આઝાદી કી મશાલ**જવાહરલાલ નેહરુ**પાનું 3 અને 4

હમને ઔર આપને ખ્વાબ દેખેં, હિંદુસ્તાનકી આઝાદીકે ખ્વાબ.ઉન ખ્વાબોંમેં ક્યા થા? વહ ખ્વાબ ખાલી યહ તો નહીં થા કિ અંગ્રેજ  કૌમ યહાંસે ચલી જાએ ઔર હમ ફિર એક ગિરી હુઇ હાલતમેં રહેં. જોસ્વપ્ન થા  વહ યહ કિ હિંદુસ્તાનમેં કરોડોં આદમિયોંકી હાલત અચ્છી હો,ઉનકી ગરીબી દૂર હો,ઉનકી બેકારી દૂર હો,ઉન્હેં ખાના મિલે, રહનેકો ઘર મિલે,પહનનેકો કપડા મિલે, સબ બચ્ચોંકો પઢાઇ મિલે. ઔર  હરેક શખ્સકો મૌકા મિલે કિ હિંદુસ્તાનમેં વહ તરક્કી કર સકે, મુલ્કકી ખિદમત કરે, ઔર ઇસ તરહસે સારા મુલ્ક

ઉઠે.થોડેસે આદમિયોંકે હુકૂમતકી ઊંચી કુરસી પર બૈઠનેસે મુલ્ક નહીં ઉઠતે હૈં. મુલ્ક ઉઠતે હૈં જબ કરોડોં આદમી ખુશહાલ હોતે હૈં. ઔર તરક્કી કર સકતે હૈં.હમને ઐસા સ્વપ્ન દેખા ઔર ઉસીકે સાથ સોચા કિ જબ હિંદુસ્તાનકે કરોડોં આદમિયોંકે લિએ દરવાજે ખુલેંગે,તો ઉનમેંસે લાખોં ઐસે ઊંચે દર્જે કે લોગ નિકલેંગે જો કિ નામ હાસિલ કરેંગે ઔર દુનિયા પર અસર પૈદા કરેંગે.

હમ લોગોંને એક જમાનેસે, જહાં તક હમમેં તાકત થી ઔર કુવ્વત થી, હિંદુસ્તાનકી આઝાદીકી મશાલકો ઉઠાયા. હમારે બુઝુર્ગોને ઉસકો હમેં દિયા થા, હમને અપની તાકતકે મુતાબિક ઉસકો ઉઠાયા.લેકિન હમારા જમાના ભી અબ હલકે-હલકે ખત્મ હોતા હૈ ઔર ઉસમશાલકો ઉઠાને ઔર જલાએ રખનેકા બોઝ આપકે ઉપર હોગા, આપ જો હિંદુસ્તાનકી ઔલાદ હૈં, હિંદુસ્તાનકે રહને વાલે હૈં, ચાહે આપકા મઝહબ કુછ ભી હો,

ચાહે આપકા સૂબા યા પ્રાંત કુછભી હો. યાદ રખિયે,લોગ આતે હૈં, જાતે હૈં ઔર ગુજરતે હૈં:લેકિન મુલ્ક ઔર કૌમેં અમર હોતી હૈં, વે કભી ગુજરતી નહીં હૈં  જબતકઉનમેં જાન હૈ, જબતકકિ હિમ્મત હૈ.ઇસલિએ ઇસ મશાલકો આપ કાયમ રખિયે,ઔર અગર એક હાથ કમજોરીસે હટતા હૈ તો હજાર હાથ ઉસકો ઉઠાકર જ્લાએ રખનેકો હર વક્ત હાજિર હોં.

*************************************************************(2)

વડો પ્રધાન છું ,છતાંય…**પાનું26 અને 27(આઝાદી કી મશાલમાંથી)

 

વાહ! આ સાડીઓ તો બહુ સરસ છે.શી કિંમત છે?

જી, આ આઠસોની છે,  અને આ હજાર રૂપિયાની.

ઓહો! એ તો બહુ કિંમતી કહેવાય.એનાથી સસ્તી બતાવશો મને.?

તો આજુઓ પાંચસોની અને આ ચારસોની છે.

અરે ભાઇ, એ પણ કિંમતી ગણાય.કાંઇક ઓછી કિંમતની બતાવો, તો મારા જેવા ગરીબને પોસાય !

વાહ સરકાર-એવું શું  બોલોછો? આપ  તો અમારા વડાપ્રધાન છો- ગરીબ શાના?અને આ સાડીઓ તો આપને અમારે ભેટ આપવાની છે.

ના, મારા ભાઇ, એ ભેટ હું ન લઇ શકું.

કેમ વળી?અમારા વડા પ્રધાનને કાંઇક ભેટ ધરવાનો શું અમને અધિકાર નથી?

હું ભલે વડો પ્રધાન હોઉં,પણ તેનો અર્થ એ નહીં કે જે ચીજ હું ખરીદી ન શકું તેમ હોઉં, તે ભેટ રૂપે લઉં.વડો પ્રધાન છું છતાંયે હું છું તો ગરીબ જ. મારી હેસિયત પ્રમાણેની સાડીઓ જ હું ખરીદવા માગું છું.માટે ઓછી કિંમતવાળી સાડીઓ મને બતાવો.

રેશમના કારખાનાવાળાની બધી વિનવણીઓ નકામી ગઇ. આખરે લાચાર થઇને એને સસ્તી સાડીઓ બતાવવી પડી. અને એમાંથી ગરીબ ભારતના વડાપ્રધાન લાલ બહાદુરજીએ પોતાના પરિવાર માટે જોઇતી સાડીઓ ખરીદ કરી.

અમૃત મોદી.

************************************************************

 (3) અનિષ્ટનો આશ્રય ** વજુભાઇ શાહ ** પાનું 4 અને 5(આઝાદી કી મશાલમાંથી)

 

કોમવાદને આપણે રાષ્ટ્રના હિતનો તો કટ્ટો શત્રુ માનેલો છે કે એની સાથે પ્રાણાંતે પણ સમાધાન હોઇ શકે નહીં. તેમ છતાં, કેરળ પ્રદેશને સામ્યવાદની પકડમાંથી છોડાવવા કૉંગ્રેસ તથાપ્રજા-સમાજવાદી પક્ષ સાથે મળીને જંગ ખેલી રહ્યા હતા ત્યારે તેમણે ત્યાંની મુસ્લિમ લીગ સાથે સમજૂતી કરવાની ભૂલ કરી દીધી. પરિણામે , દેશના જાહેરજીવનમાંથી લગભગ નામશેષ થઇ ગયેલી મુસ્લિમ લીગને ફરીથી જાણે જીવન મળી ગયું; અને દેશમાં મુસ્લિમ કોમવાદ ફરીને ઊભો કરવાના પ્રયાસ એણે આરંભી દીધા. એક અનિષ્ટને ટાળવા માટે બીજા અનિષ્ટનો આશ્રય લેવો એ કેટલું બધું ખોટું  અને જોખમકારી છે, તે અંગેનું આ દુખદ દૃષ્ટાંત છે.

 કોમવાદ જો ભયંકર હોય તો સર્વ સ્થળે  અને સર્વ સંજોગોમાં એની સામે લડી લેવાનો રાષ્ટ્રવાદી બળોનો ધર્મ થાય છે. અમુક વિસ્તારમાં કોમવાદી લોકોની મોટી બહુમતી છે એટલે ત્યાં આપણે જીતી શકવાના નથી એમ સમજીને ત્યાં લડવાનું માંડી વાળવું, એ કોમવાદને માટે  રસ્તો સરળ કરી આપવા જેવું થાય છે.  બધા મતદારો કોમવાદી છે, અને તેમને આપણે સમજાવીશું  તોયે તેઓ કોમવાદી મટવાના નથી, એમ માનવું તે લોકો વિશે ને આપણી જાત વિશે અશ્રધ્ધા સેવવા જેવું છે.

એક પણ માણસનું મતપરિવર્તન ન થાય  તો પણ લોકો પાસે જઇને તેમને રાષ્ટ્રવાદની ભૂમિકા પરથી સમજાવવાની કોશિશ કરવી, એ રાષ્ટ્રવાદી સંસ્થાઓનું પ્રથમ કર્તવ્ય છે. ચૂંટણીમાં બેઠક મળે કે ન મળે પરંતુ કોમવાદને ખતમ કરવો જ છે, કોમવાદમાં ફસાયેલા લોકોને તેમાંથી બહાર કાઢવા જ છે, એવો સંકલ્પ પ્રતિકૂળ સંજોગોમાં તો ઊલટો  વિશેષ દૃઢ થવો જોઇએ.

 

(4)આરામખોર પ્રજા : હરામખોર  નેતા**ગુણવંત શાહ**પાનું11 અને 12//(આઝાદી કી મશાલમાંથી)

 

કડિયો કામચોરી કરે છે, બેલ દાર કામચોરી કરે છે, પ્લમ્બર કામચોરી કરે છે, સુથાર-લુહાર-દરજી- વાળંદ-ધોબી-મજૂર અને મહેતાજી કામચોરી કરે છે. કામચોરી, દિલચોરી અને દાણચોરીએ આપણા દેશને ફોલી ખાધો છે.આરામખોર પ્રજાને હરામખોર નેતાઓ જ મળે. પરીક્ષાકેન્દ્રોમા6 કાપલીમાતાની બોલબાલા હોય છે. પરીક્ષાકેન્દ્રો પર એકઠી થતી કાપલીઓનું વજન કેટલું? આખા દેશને  ડુબાડે તેટૅલું ! ગામેગામ મળી  આવતા આ સ્ફોટક પદાર્થંને શોધી કાઢવાનું કામ પોલીસનું નથી, પ્રજાનું છે. આપણા વિનિપાત માટે આપણને પાકિસ્તાનની ગરજ નથી; આ કાપલીઓ જ પૂરતી છે.

આવા સમાજમાં સાધુતા પણ સહજ ન હોઇ શકે. જે કામ કરવા માટે માણસને પૂરતો પગાર મળતો હોય,એ કામ કરી આપતી વખતે કોઇની ઉપર ઉપકાર કરતો હોય એવી લાગણી અનુભવનારો માણસ કદી ખરા અર્થમાં ધાર્મિક ન હોઇ શકે. આપણે ત્યાં ધાર્મિક્તા અને પ્રામાણિકતા વચ્ચે બહુ મેળ  ખાતો નથી હોતો.

દેશ સામેનો ખરો ખતરો દિલ્હીની બહાર નથી. જેટલાં વધારે ભાડાંભથ્થાં અને આડલાભો લઇલઇને પૈસા એકઠા થાય તેટલો કરવામાં આપણા ઊજળા પ્રતિનિધિઓને કોઇ જ વાતની મર્યાદા નડતી નથી. એકાદ ચેર્મેનપદું, એક મોટરગાડી, એક ઑફિસ, ઉપકારો ઠાલવવાની વિપુલ સત્તા, પ્રવાસભથ્થું, સરકીટ હાઉસની સુવિધા, ટેંડર,ટ્રાંસફર અને ટ્રાવેલ સાથે જોડાઇ ગયેલી ગળચટી ચશ્મપોશી એટલે આપણા ભ્રષ્ટ રાજકારણીઓનો બ્રેકફાસ્ટ. નિયમિત હપ્તા મળે તે લંચ અને મોટી રકમનાં બંડલો એ જ ડિનર !

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

(5) કૂતરાની જલેબી પેટે**રામભાઇ અમીન **પાનું 25 અને 26 **(આઝાદી કી મશાલમાંથી)

 

ગુજરાત સરકાર તરફથી નવરાત્રી મહોત્સવ ઊજવાઇ ગયો. આ ઉજવણી માટેનાં નાણાં રાજ્યની નવ મોટી કંપનીઓ પાસેથી ફાળારૂપે એકત્ર કરવામાં આવ્યાં હતાં. એવા અખબારી હેવાલો છે મને  એક વાત યાદ આવે છે.એક શેઠજી એમના ચોપડામાં કૂતરાને જલેબી માટે એમ લખીને પેઢીના ખર્ચ તરીકે બતાવતા. ઇન્કમટેક્સ ખાતામાં જ્યારે આ ચોપડા રજૂ કર્યા ત્યારે ઑફિસરે પૂછ્યું: શેઠજી, આ કૂતરાની જલેબીનું ખર્ચ વારંવાર બતાવ્યું છે તેનો  શો અર્થ?   ત્યારે શેઠજી કહે, સાહેબ, તમારા જેવા સરકારી માણસો આવે  અને એક યા બીજા બહાને નાણાંની મદદ માગે અને તે વખતે જે નાણાં આપીએ તેનું ખર્ચ અમે કૂતરાની જલેબી તરીકે બતાવીએ છીએ. પેલા ઇન્કમટેક્સ ઑફિસરે ખર્ચ માન્ય કર્યું.

 હવે સવાલ થશે કે (1)શું નવરાત્રી મહોત્સવ ઊજવવાની રાજ્યની ફરજ ખરી? (2)જો હોય તો રાજ્યાના ખર્ચ  ખર્ચે કેમ નહીં? (3( જો સરકાર આ રીતે નાણાં લે તો આ કંપનીઓ તેનો બદલો નહીં માંગે? (4)જો તેમના ઉદ્યોગો પ્રદૂષણ ફેલાવતા હશે અને પ્રદૂષણ બોર્ડે  નોટિસ આપી હશે તો સરકારને એ નોટિસ પાછી ખેંચવી પડશે અથવા તેનો અમલ મોકૂફ રાખવો પડશે. શું આ બાબત રાજ્યનો યોગ્ય રીતે વહીવટ કરવામાં બાધા ઊભી નહીં કરે?(5) આ કંપનીઓ તો મદદ કરવા હંમેશાં તૈયાર હોય છે. તેમની મદદ જો સંસદ-સભ્ય ચૂંટણી વખતે  લે તો તે લાંચ લીધી તેમ ગણતા હો, તો મુખ્ય મંત્રી મદદ લે તો લાંચ લીધી કેમ  ન ગણાય?(6)આ રીતે નાણાં લીધા પછી સરકાર નિષ્પક્ષ રીતે વહીવટ કરી શકશે ખરી?(7)આ કંપનીઓ તો ગમે તે રાજકારણીને મદદ કરવા તૈયાર હોય છે,જો રાજકારણી એવી મદદ લે તો પોતાનું કામ જાહેર હિતમાં કરી શકે ખરા?(8) કેટલાંક મંત્રીઓ એમની સત્તા તળેનાં સરકારી ઉદ્યોગોના ખર્ચે એમનાં રહેઠાણો તેમજ ઑફિસની સજાવટ કરાવતા હતા તેને પણ લાંચ  ગણવામાં આવે છે. તો પછી, સરકાર પોતાની ઉજવણીના ખર્ચ પેટે આ રીતે નાણાં મેળવે તે અનૈતિક ગણાય.કાલે ઊઠીને તેઓ નાણાં મેળવીને એ  નાણાં  પોતાની પાસે રાખે અને ખર્ચ રાજ્યના બજેટમાં બતાવે તો આપણે ક્યાંથી જાણી શકીએ?

===============================================================

(6) સોદાબાજી નહીં…..નહીં…. ને નહીં જ **પ્રભાકર ખમાર **પાનું 19 થી 22(આઝાદી કી મશાલમાંથી)

ચૂંટણી વખતે  રાજકીય પક્ષો ઉદ્યોગપતિઓ પાસેથી ચિક્કાર નાણાં પડાવે છે. અને ઉદ્યોગપતિઓ ચૂંટણીમાં આપેલાં નાણાંનું વળતર મેળવી લેતા જ હોય છે. ચૂંટણી પછી એ બોજ છેવટે તો પ્રજા ઉપર જ પડે છે. આજે આવી પરિસ્થિતિ પ્રવર્તે છે ત્યારે, ગાંધીયુગના નેતાઓની પ્રતિષ્ઠા કેવી ઊંચી હતી !

ચૂંટણીના ખર્ચ માટે કે લોકોપયોગી કામો માટે સરદાર વલ્લભભાઇ નાણાં ઉઘરાવતા ત્યારે પ્રજા ઉદાર હાથે એમની થેલી ઝલકાવી દેતી. તેમાં અંગત રીતે સરદારનો ભાવ, પ્રામાણિકતા અને પ્રતિષ્ઠા કામ કરતી હતી. તેઓ મૂડીવાદીઓને શરણે ગયા નહોતા કે એમાના અહેસાન નીચે કદી આવ્યા નહોતા. અંગત સંબંધ રાખવા છતાં એમની શેહશરમમાં કદી ખેંચાયા નહોતા.

1935માં પ્રાંતિક ધારાસભાઓની ચૂંટણી વખતે રાજેન્દ્ર પ્રસાદે સરદારની ફરિયાદ કરી કે ચૂંટણી ફંડ માટે જે.આર.ડી. તાતા કેટલીક સોદાબાજી કરવા માગે છે. સરદારે તાતાને મળવા બોલાવ્યા. તાતાએ માગણી કરી કે, ઉમેદવારો નક્કી કરવાની સમિતિમાં મારો એક માણસ મૂકો તો નાણાં આપું. સરદારે એનો ઇનકાર કર્યો અને પૂછ્યું,તમે તમારી કંપનીમાં અમારા કોઇ માણસને મેનેજમેંટ કમિટિમાં મૂકશો ખરાં? તાતા એ સાંભળી, સહી કરેલો કોરો ચેક સરદારના હાથમાં મૂકી સસ્મિત વદને વિદાય થઇ ગયા.

એકવાર દાલમિયા શેઠના સેક્રેટરી ધર્મદેવ સરદારના સેક્રેટરી શાંતિલાલ હ. શાહ ને મળવા આવ્યા. તેમણે કહ્યું કે દાલમિયા શેઠ ચૂંટણી ફંડ માટે બે લાખ રૂપિયા આપવા માગે છે. સરદાર એ સ્વીકારશે ખરા? શાંતિભાઇએ સરદારને પૂછ્યું. સરદારે જવાબ આપ્યો, લઇશું બીજે દિવસે ધર્મદેવ ફરી આવ્યા અને શાંતિભાઇને કહ્યું કે દાલમિયા શેઠ ઇચ્છે છે કે સરદારસાહેબ તેમને ત્યાં ચા પીવા આવે અને  એ સમયે તેઓ આ રકમ તેમક્ને સુપરત કરશે.શાંતિભાઇએ આ સંદેશો કહ્યો તેવા જ સરદાર તાડૂકી  ઊઠયા : જુઓ, શાંતિલાલ, એમને સ્પષ્ટ જણાવો કે ચેક મોકલવો હોય તો મોકલે, નહીં તો એમની મરજી. આ કામ માટે  હું એમના ઘેર નહીં આવું.

શાંતિલાલે એ સંદેશો ધર્મદેવને આપ્યો અને સરદારનો સંદેશો સાંભળી દાલમિયા શેઠે બે લાખમાં પચીસ હજાર ઉમેરીને સવા બે લાખનો ચેક તરત જ સરદારને મોકલી આપ્યો. આ હતી સરદારની ખુમારી અને રાજકીય  સૂઝ. એ સાથે હૃદયની ઋજુતા પણ જુઓ. પંદર દિવસ પછી સરદાર સામેથી કહેવરાવીને દાલમિયાને ત્યાં ચા પીવા ગયા.

શેઠ વાલચંદ હીરાચંદ સરદારના મિત્ર હતા,. ધંધાકીય અને સામાજિક બાબતોમાં સરદારની સલાહ પણ લેતા.1934માં મહારાષ્ટ્રની ધારાસભાની ચૂંટણી હતી. સરદારે એક બેઠક માટે વી.એન. ગાડગીલ ઉપર પસંદગી ઉતારેલી. વાલચંદ શેઠને આ બેઠક ઉપર ઊભા રહેવું હતું. ગાડગીલ સરદારના વિશ્વાસુ  સાથીદાર હતા. વાલચંદ શેઠને ધનિક વર્ગનો ટેકો હતો. આથી કેટલાક ઉદ્યોગપતિઓ વાલચંદ શેઠની વકીલાત કરવા સરદારને મળવા આવ્યા અને રજૂઆત કરી કે આ બેઠક જો વાલચંદ શેઠને અપાય તો ચૂંટણી ભંડોળમાં અમુક લાખ રૂપિયા આપવામાં આવશે. સરદારે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં એ સોદાબાજીનો ઇનકાર કર્યો. એટલું જ નહીં, જો વાલચંદ શેઠ એ બેઠક પર અન્ય પક્ષ તરફથી અથવા અપક્ષ ઊભા રહેશે તો પણ પરાજિત થશે એવી ચેતવણી પણ ઉચ્ચારી. અને ખરેખર એમજ થયું. વાલચંદ શેઠ પરાજિત થયા. સરદારે બતાવી આપ્યું કે નાણાંના જોરે રાજકીય સોદાબાજીને એમના જીવનમાં સ્થાન નથી.

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ (7)   પામરતાનું પાપ** મો.ક. ગાંધી **પાનું 8 અને 9(આઝાદી કી મશાલમાંથી)

દેશમાં પક્ષો તો હંમેશાં રહેવાના જ. પણ આપણામાંથી  જે વસ્તુ હું દૂર કરવા ઇચ્છું છું તે તો એ કે, આપણે એકબીજા પર ખોટા હેતુઓનું આરોપણ ન કરીએ. આપણને ઘેરી વળેલું પાપ એ આપણા મતભેદો નથી પણ આપણી પામરતા છે. શબ્દો ઉપર આપણે મારામારી કરીએ છીએ. ઘણી વાર તો પડછાયાને માટે આપણે લડીએ અને મૂળ વસ્તુ જ ખોઇ બેસીએ છીએ. ખરેખર નડનારી વસ્તુ આપણા મતભેદો નથી, પણ અતેની પાછળ રહેલી આપણી લઘુતા છે.

0000000000000000000000000000000000000000000000000000                        (8)છે કોઇ વીરલો ?//રાજમોહન ગાંધી//પાનું 10 અને 11(આઝાદી કી મશાલમાંથી)

તમામ સંપત્તિ પેદા થાય છે માત્ર મહેનતમાંથી. આપણે બધા મહેનત ઓછી કરીએ, કામ ઓછું કરીએ, કામ ઓછું કરીએ અને છતાં રાષ્ટ્રનું ઉત્પાદન વધે, એટલે કે રાષ્ટ્રની સંપત્તિ વધે, તે તો અશક્ય છે. કરોડો ભારતવાસીઓને પડકારીને વધારે પરિશ્રમ કરવાની પ્રેરણા કઇ રીતે આપી શકાય ?જાતે વધુ આપવાની અને બદલામાં ઓછું માગવાની ચાનક એ કરોડોને શી રીતે ચડાવી શકાય?એવો કોઇ માનવી છે ખરો, જે રાષ્ટ્રને સત્ય સંભળાવે?પોતાનો જ સ્વાર્થ, પોતાની જ ભીરુતા આપણા રાષ્ટ્રની કૂચની આડે આવે છે, એવું કહેનારો છે કોઇ વીરલો?

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

(9)        જૂનું માનસ અકબંધ//મનુભાઇ પંચોળી//પાનું 12 થી 14(આઝાદી કી મશાલમાંથી)

 

ગાંધીજીએ હિંદ સ્વરાજમાં કહ્યું છે કે અંગ્રેજોએ હિંદુસ્તાન જીત્યું નથી, પણ આપણે તેમને સોંપી દીધું છે.ભારે માર્મિક અને કડવું લાગે તેવું છતાં અંદરથી સાચું વાક્ય છે. તે દિવસે સાચું, તેટલું જ આજે પણ સાચું. અંગ્રેજો થોડા હતા, ને આપણે અસંખ્ય હતા. આ થોડાએ અસંખ્યને કેમ હરાવ્યા? આ થોડા અંગ્રેજોને લશ્કરનાસિપાહીઓ ને વહીવટદારો કોણે પૂરા પાડ્યા? આપણે જ એમના સિપાહી થયા, એમના વહીવટદાર થયા. તેનો અર્થ એ કે આપણે જ એમને આપણો દેશ સોંપી દીધો.

જમાનો બદલાતો ગયો, પણ આપણે ન બદલાયા.ન્યાતજાતનાં તે જ કૂંડાળા , તે જ ધાર્મિક રૂઢિઓ, તે જ પરલોક-પરાયણતા, આ લોક વિશે તે જ બેદરકારી. આ બધાં અપલક્ષણો સાથે આપણે નવું બંધારણ ને નવી રાજપધ્ધતિ લાવ્યા, પણ આપણે તો જૂના ને જૂના જ રહ્યા. કોળી કોળી માટે, કણબી કણબી માટે, ગરાસદાર ગરાસદાર માટે, ભણેલા- ખરી રીતે ભૂલેલા- ભણેલા માટે, આ નવો જ્ઞાતિવાદ. બધું જૂનું માનસ અકબંધ રહ્યું.

અંગ્રેજો ગયા, ગોરા સાહેબોને બદલે ઘઉંવર્ણા સાહેબો આવ્યા. તે આપણા મુનીમ છે, રાજ્ય આપણું છે તે આપણા લાભમાં ચાલે, એ જાતની જાગૃતિ નથી,જ્ઞાન કે અભ્યાસ નથી. રાજકારણનું પાયાનું જ્ઞાન સૌને મળે તેવા પ્રજાકીય પ્રૌઢ શિક્ષણની જરૂર છે. તે માટે આપણે જૂના વિચારો, જૂના આચારો, જૂની વર્ણવ્યવસ્થા, એવું કાંઇ કાંઇ બદલવું પડ્શે. નહીંતર એ જ મતદાનથી નબળાં તત્ત્વો સત્તા પર આવશે. અંગ્રેજોને આપણે જ આપણો દેશ સોંપી દીધેલો, તેમ આજે દેશ ન્યાતજાતને આપણે સોંપી દીધો છે.

લોકશાહી તો એવું ઝાડ છે જેનો રસ પાંદડે પાંદડે, ડાળીએ ડાળીએ, મૂળિયામાં, થડમાં, થડમાં બધે ઊતરેલો હોય. પરંતુ આપણી લોકશાહી કેવળ રાજકીય લોકશાહી છે.સામાજિક લોકશાહી હજી જન્મી નથી. શું શેઠ અને ગુમાસ્તા વચ્ચે લોકશાહી છે? અરે, પતિ-પત્ની વચ્ચે પણક્યાં લોકશાહી છે? ખાઇ-પીને પતિદેવ આરામથી ખાટ પર બેસે, અને પત્ની ઠામ ઊટકવા બેસે ! આ રીતે માત્ર રાજકીય લોકશાહી હોય તે કેમ ટકી શકે?

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

 

 

 

Advertisements

પ્રિય મિત્ર,
આજે તમારી સાથે “પુસ્તક ની પરબ” બાબત થોડી વાતો કરવાનું મન છે.
વાપી(ગુજરાત) ખાતે 20 સપ્ટેમ્બર, 2004ને ગણેશચતુર્થીના શુભદિને આ પ્રવ્રૂતિ શરૂ થઇ
**આજ સુધી થયેલ કામનું વિહંગાવલોકન**
(1)               અર્ધીસદીની વાચનયાત્રા ભાગ એકથી ચાર તથા ગાંધી ગંગા ભાગ એક તથા બે   (લોકમિલાપ ટ્રસ્ટ, ભાવનગર) દરેકની બસ્સો બસ્સો નકલો તેમજ બીજા પ્રકાશકોના લગભગ દશહજાર રૂપિયાના પુસ્તકોનું  વેચાણ થયું.
(1)(2) એક વર્ષમાં અખંડ આનંદના 160 લવાજમો ઉઘરાવ્યા, નવનીત-સમર્પણ, સફારી, કવિતા, પરીચય પુસ્તિકા વગેરેના 40 જેટલા લવાજમો   ઉઘરાવ્યા,
(1)(3) શ્રીમદ ભાગવત (સંક્ષિપ્ત)/હસુમતીબેન મહેતા મુમ્બઇ સંપાદિતની બારસો નકલોનું વેચાણ
(1)(4)ગુજરાતીમાં નિબંધ સ્પર્ધા યોજી સ્પર્ધકોને(100) અખંડઆનંદનું વાર્ષિક લવાજમ ભેટ સ્વરૂપે આપ્યું
(1)(5) મારા અંગત સંગ્રહમાંથી બસ્સોથી વધુ પુસ્તકો તેમજ પરીચય પુસ્તિકાની આઠસો થી વધુ પુસ્તિકાઓ વ્યવસ્થિત રીતે બાઇંડ કરાવી ડૉ.પ્રફુલ્લ શાહ(સાવરકુંડલા) તથા શ્રી ગોપલ મેઘાણી(લોકમિલાપ)ના સહયોગ થી મોડાસા, સાવરકુંડલા તથા ભાવનગરના પુસ્તકાલયોને વિનામૂલ્યે   વિતરિત કરી.
(1)(6)અ.આનંદ,નવનીત-સમર્પણ સફારી ના અંકો બાઇંડ કરાવી વાપીની નજીકના વ્રૂધ્ધાશ્રમોમાં પહોચાડ્યા
(1)(7) શ્રી વિનોદમેઘાણીના નેત્રૂત્વમાં સ્પંદન તથા સુસાંત પુસ્તકાલયના સહયોગથી મેગેઝીન-મેળાનું આયોજન  ઝવેરચંદ મેઘાણીના જન્મદિન નિમિત્તે કર્યું
(8)પુસ્તક ની પરબ અંતર્ગત વેબ-સાઇટ “મા-ગુર્જરીને ચરણે “શરૂ કરી.
 
**આટલી વાત  તો શું કર્યું એની થઇ,હવે પછી શું કરવું છે એ પણ જરા જોઇ લઇએ.**
(1)ગુજરાતી ભાષામાં જનરલ નોલેજની સ્પર્ધા આયોજિત કરી વિદ્યાર્થીઓનું ધ્યાન માત્રૂભાષા તરફ આકર્ષવું
(2)મિત્રો પાસેથી એમના જૂના પુસ્તકો/મેગેઝીનો  મેળવી એને વ્યવસ્થિત નવા વાઘા પહેરાવી અંતરિયાળના પુસ્તકાલયોને વિના મૂલ્ય વિતરિત કરવા.
(હાલ આપ્રવ્રુત્તિ ફકત પાંચ પુસ્તકાલ્યો પૂરતી મર્યાદિત કરવી.)
(3)ભેટ આપવાના કોઇ પણ પ્રસંગે (જન્મદિન, લગ્ન તીથિ વગેરે) એક સારું પુસ્તક તો ભેટ આપવું જ એવો આગ્રહ મિત્રમંડળમાં ઊભો કરીએ.
(4)ગુજરાતી વેબ-સાઇટ વિષે બને તેટલા વધુ  ગુજ્જુઓને માહિતગાર   કરીએ.
(5) શુભપ્રસંગ નિમિત્તે  લાયક સંસ્થાઓને પુસ્તકો ભેટ આપીએ
(6) કંપનીઓ દિવાળી આસપાસ પોતાનાકર્મચારીઓને બોનસ રૂપે જે કઇ આપે તેના નાના અમથા ભાગ રૂપે પુસ્તકો ઓછી કિંમતે આપે.
 બીજી ઘણી પ્રવ્રૂત્તિ મનમાં દોડાદોડ કરે છે પણ 68 વર્ષ પુરા થયા એટલે શારીરિક મર્યાદાઓને ધ્યાનમાં લેવી રહી.
**ઋણ સ્વીકાર**
(1)ડૉ.પ્રફુલ્લ શાહ (સાવર કુંડલા),મારા ગુરૂ, ગોડફાધર, ગાઇડ જે ગણો તે , આ કામ માટે હંમેશા દૂર રહીને પણ પાનો ચઢાવતા રહેછે, સતત કેટેલીસ્ટનું કામ કરે છે
(2) શ્રી ગોપાલ મેઘાણી તથા શ્રી મહેશભાઇ દવે(ઇમેજ), આ બંને તો મારી સંકટ સમયની સાંકળ છે,સાહિત્ય વિષે કંઇ પણ માહિતી ખૂટતી હોય તો તેઓ તુરંત પૂરી પાડે.અને પુસ્તક માટે આજે ફોન કરો ને કાલે તે ટેબલ પર હાજર મળે તેવી   ઉત્ક્રૂષ્ટ સેવા.
(3) શ્રી ચન્દુભાઇ કોટક (વાપી) એમણે તો પુસ્તકની પરબને ઓટલો આપ્યો, આમ તો અમે બંને એકબીજાના પડછાયા, બેમાંથી એકેયના વિના પરબનું અસ્તિત્વ જ નથી.
આ કામ જલ્દીથી આગળ વધતું જ રહે એવી હાર્દિક ઇચ્છા છે કારણકે
” જિંદગીના રસને પીવામાં જલ્દી કરો “મરીઝ ”
એકતો ઓછી મદિરા છે ને ગળતું જામ છે
આવજો
ગોપાલ પારેખના વંદન

coin-jar.jpg

The pickle jar as far back as I can remember sat on the floor beside the dresser in my parents’ bedroom. When he got ready for bed, Dad would empty his pockets and toss his coins into the jar.

As a small boy I was always fascinated at the sounds the coins made as they were dropped into the jar.  They landed with a merry jingle when the jar was almost empty.  Then the tones gradually muted to a dull thud as the jar was filled.

I used to squat on the floor in front of the jar and admire the copper and silver circles that glinted like a pirate’s treasure when the sun poured through the bedroom window.  When the jar was filled, Dad would sit at the kitchen table and roll the coins before taking them to the bank.  Taking the coins to the bank was always a big production. Stacked neatly in a small cardboard box, the coins were placed between Dad and me on the seat of his old truck.

Each and every time, as we drove to the bank, Dad would look at me hopefully.  “Those coins are going to keep you out of the textile mill, son.  You’re going to do better than me.  This old mill town’s not going to hold you back.”
Also, each and every time, as he slid the box of rolled coins across the counter at the bank toward the cashier, he would grin proudly  “These are for my son’s college fund. He’ll never work at the mill all his life like me.”
We would always celebrate each deposit by stopping for an ice cream cone.  I always got chocolate.  Dad always got vanilla.  When the clerk at the ice cream parlor handed Dad his change, he would show me the few coins nestled in his palm.  “When we get home, we’ll start filling the jar again.” He always let me drop the first coins into the empty jar.  As they rattled around with a brief, happy jingle, we grinned at each other.  “You’ll get to college on pennies, nickels, dimes and quarters,” he said.  “But you’ll get there.  I’ll see to that.”
The years passed, and I finished college and took a job in another town.  Once, while visiting my parents, I used the phone in their bedroom, and noticed that the pickle jar was gone.  It had served its purpose and had been removed.
A lump rose in my throat as I stared at the spot beside the dresser where the jar had always stood.  My dad was a man of few words, and never lectured me on the values of determination, perseverance, and faith.  The pickle jar had taught me all these virtues far more eloquently than the most flowery of words could have done.

When I married, I told my wife Susan about the significant part the lowly pickle jar had played in my life as a boy.  In my mind, it defined, more than anything else, how much my dad had loved me.  No matter how rough things got at home, Dad continued to doggedly drop his coins into the jar.  Even the summer when Dad got laid off from the mill, and Mama had to serve dried beans several times a week, not a single dime was taken from the jar.
To the contrary, as Dad looked across the table at me, pouring catsup over my beans to make them more palatable, he became more determined than ever to make a way out for me.   “When you finish college, Son,” he told me, his eyes glistening, “You’ll never have to eat beans again – unless you want to.”

The first Christmas after our daughter Jessica was born, we spent the holiday with my parents.  After dinner, Mom and Dad sat next to each other on the sofa, taking turns cuddling their first grandchild.  Jessica began to whimper softly, and Susan took her from Dad’s arms.  “She probably needs to be changed,” she said, carrying the baby into my parents’ bedroom to diaper her. When Susan came back into the living room, there was a strange mist in her eyes.
She handed Jessica back to Dad before taking my hand and leading me into the room.  “Look,” she said softly, her eyes directing me to a spot on the floor beside the dresser.  To my amazement, there, as if it had never been removed, stood the old pickle jar, the bottom already covered with coins.  I walked over to the pickle jar, dug down into my pocket, and pulled out a fistful of coins.  With a gamut of emotions choking me, I dropped the coins into the jar.  I looked up and saw that Dad, carrying Jessica, had slipped quietly into the room.  Our eyes locked, and I knew he was feeling the same emotions I felt.  Neither one of us could speak.

This truly touched my heart.  I know it has yours as well. Sometimes we are so busy adding up our troubles that we forget to count our blessings.
Never underestimate the power of your actions.  With one small gesture you can change a person’s life, for better or for worse.
God puts us all in each other’s lives to impact one another in some way.  Look for God in others.  The best and most beautiful things cannot be seen or touched – they must be felt with the heart ~ Helen Keller
–        Happy moments, praise God.
–        Difficult moments, seek God.
–        Quiet moments, worship God.
–         Painful moments, trust God.
–        Every moment, thank God.